ओएसिस फर्टिलिटीतर्फे पुण्यात ‘जननी डायलॉग्स’चे आयोजन; प्रजनन आरोग्याबाबत जनजागृतीसह ‘ओएसिस अकॅडमी’ची घोषणा

भारतात बदलती जीवनशैली, करिअरला दिले जाणारे प्राधान्य, आर्थिक नियोजन आणि वाढत्या वयामुळे कुटुंब नियोजनाचे निर्णय अधिक गुंतागुंतीचे होत आहेत. या पार्श्वभूमीवर ओएसिस फर्टिलिटीतर्फे पुण्यात ‘जननी डायलॉग्स’ या सार्वजनिक हिताच्या उपक्रमाचे आयोजन करण्यात आले.”द पॅरेंटहुड पॅराडॉक्स : बिल्डिंग अ फॅमिली-फ्रेंडली इंडिया” या संकल्पनेवर आधारित या कार्यक्रमात प्रजनन आरोग्य, पालकत्वाविषयी जागरूकता आणि माहितीपूर्ण कुटुंब नियोजन यावर विविध क्षेत्रातील तज्ज्ञांनी सखोल चर्चा केली.कार्यक्रमाची प्रमुख वैशिष्ट्ये आणि चर्चासत्रेया राष्ट्रीय चर्चेचे मुख्य आयोजन हैदराबाद येथून करण्यात आले होते, ज्याचे थेट प्रक्षेपण पुण्यासह देशातील प्रमुख शहरांमध्ये करण्यात आले. या कार्यक्रमात वैद्यकीय तज्ज्ञ, स्त्रीरोगतज्ज्ञ, मानसोपचार तज्ज्ञ, मानव संसाधन (HR) क्षेत्रातील प्रतिनिधी, सामाजिक संस्था आणि विविध क्षेत्रांतील मान्यवर सहभागी झाले होते.ओएसिस फर्टिलिटीतर्फे पुण्यात ‘जननी डायलॉग्स’चे आयोजन; प्रजनन आरोग्याबाबत जनजागृतीसह ‘ओएसिस अकॅडमी’ची घोषणा

१. घसरता प्रजनन दर आणि बदलती जीवनशैलीचर्चेदरम्यान भारतातील एकूण प्रजनन दर (TFR) हा पुनर्स्थापना पातळीपेक्षा (Replacement Level) खाली आल्याबद्दल चिंता व्यक्त करण्यात आली.विलंबाची कारणे: केवळ उशिरा होणारे विवाह हेच एकमेव कारण नसून शिक्षण, करिअर, आर्थिक स्थैर्य आणि वैयक्तिक ध्येयांना प्राधान्य यामुळे जोडपी पालकत्व पुढे ढकलत आहेत.जैविक घड्याळाचे वास्तव: मानवी प्रजननक्षमतेचे जैविक घड्याळ नैसर्गिक गतीनेच चालते. त्यामुळे बदलती जीवनशैली आणि जैविक वास्तव यातील अंतर भरून काढण्यासाठी योग्य वेळी प्रजनन आरोग्याविषयी जागरूकता आणि प्रतिबंधात्मक आरोग्यसेवा अत्यंत महत्त्वाची आहे.

२. पालकत्वातील सामूहिक जबाबदारीकुटुंब नियोजन ही केवळ वैयक्तिक जबाबदारी नसून शासन, नियोक्ते, आरोग्य संस्था आणि समाज यांनीही सकारात्मक भूमिका बजावण्याची गरज असल्याचे मत व्यक्त करण्यात आले. तसेच यामध्ये वडिलांचा सक्रिय सहभाग, कार्यस्थळावरील (Workplace) अनुकूल धोरणे आणि समाजाचा पाठिंबा यावर विशेष भर देण्यात आला.

‘ओएसिस अकॅडमी’ची (Oasis Academy) घोषणाप्रजनन आरोग्य आणि वंध्यत्व उपचार क्षेत्रात शिक्षण व प्रशिक्षणाला गती देण्यासाठी याच कार्यक्रमात **‘ओएसिस अकॅडमी’**ची अधिकृत घोषणा करण्यात आली.उद्दीष्ट: संशोधन, वैज्ञानिक प्रकाशने, स्त्रीरोगतज्ज्ञ व वैद्यकीय व्यावसायिकांसोबत ज्ञानाची देवाणघेवाण करणे आणि भविष्यातील तज्ज्ञ डॉक्टर व एम्ब्रायोलॉजिस्ट तयार करणे.विस्तार: टियर-२ आणि टियर-३ शहरांमध्ये प्रशिक्षित तज्ज्ञांची संख्या वाढविण्यावर या अकॅडमीचा विशेष भर असेल.कामगिरी: ईएसएचआरई २०२६ (ESHRE 2026) या आंतरराष्ट्रीय परिषदेत ओएसिस फर्टिलिटीने २९ वैज्ञानिक संशोधन सादरीकरणे केली असून, आजपर्यंत २५० हून अधिक डॉक्टर आणि २०० एम्ब्रायोलॉजिस्टना प्रशिक्षण दिले आहे.

तज्ज्ञांचे मत”प्रजनन आरोग्याबाबत योग्य वेळी जागरूकता निर्माण करणे आणि माहितीपूर्ण निर्णय घेणे आज अत्यंत गरजेचे आहे. त्याचबरोबर गुणवत्तापूर्ण उपचार अधिकाधिक जोडप्यांपर्यंत पोहोचविण्यासाठी प्रशिक्षित तज्ज्ञांची संख्या वाढविणे आवश्यक आहे. ‘ओएसिस अकॅडमी’द्वारे आम्ही या दिशेने सातत्याने कार्य करत राहू.”— डॉ. नीलेश उन्मेश बलकवडे(रिजनल मेडिकल हेड, ओएसिस फर्टिलिटी)जननी डिक्लेरेशन (Janani Declaration): ६ मूलभूत तत्त्वेकार्यक्रमाचा समारोप **‘जननी डिक्लेरेशन’**द्वारे करण्यात आला. ‘फॅमिली-फ्रेंडली इंडिया’ घडविण्याच्या ध्येयाने या घोषणापत्रात खालील ६ तत्त्वांवर भर देण्यात आला:आजीवन प्रजनन आरोग्य (Lifelong Reproductive Health)माहितीपूर्ण निर्णय (Informed Decision Making)पालकत्वातील समान जबाबदारी (Shared Parenting Responsibility)प्रत्येक पालकत्वाच्या प्रवासाचा सन्मान (Respecting Every Parenting Journey)करिअर आणि कुटुंबातील समतोल (Work-Life & Family Balance)‘फॅमिली-फ्रेंडली इंडिया’ची सामूहिक बांधिलकी (Commitment to a Family-Friendly India)

ओएसिस फर्टिलिटीची भूमिकाओएसिस फर्टिलिटीने स्पष्ट केले की, ‘जननी डायलॉग्स’ हा कोणत्याही आयव्हीएफ (IVF) उपचाराचा प्रचार नसून निव्वळ सार्वजनिक हिताचा जनजागृती उपक्रम आहे. या माध्यमातून कोणत्याही विशिष्ट उपचारपद्धतीचा प्रचार केला जात नाही किंवा प्रत्येकाने पालकत्व स्वीकारावे असा दबाव आणला जात नाही.हा उपक्रम दरवर्षी आयोजित करून संशोधन, जनजागृती आणि विविध क्षेत्रांतील सहकार्याच्या माध्यमातून भारतातील प्रजनन आरोग्य अधिक सुलभ, परवडणारे आणि सर्वसमावेशक करण्याचा निर्धार ओएसिस फर्टिलिटीने व्यक्त केला आहे.